Audycja Radia Merkury: SYGNAŁY ŚWIATA
wywiad z red. Piotrem Stanisławem Królem
o stronie RETINA FORUM i nie tylko...
Genetyczne choroby siatkówki
Zmiany genetyczne są w wielu wypadkach przyczyną występowania chorób siatkówki oka. Należą do nich m.in.: Retinitis Pigmentosa czyli zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, Zespół Ushera, AMD. Czym się charakteryzują, jakie są obecnie rokowania
w leczeniu, czy postęp w genetyce pozwoli im w niedalekiej przyszłości zapobiegać?
Artykuły i publikacje dot. genetyki, jej rozwoju, nadziei na przyszłość, a także niepokojów jakie budzą niektóre badania nad ludzkimi genami.
Zapraszam do lektury
Genetyka niesie z sobą całą masę trudnych terminów i nazw. Dla ułatwienia zrozumienia "o co tu chodzi" możesz zajrzeć do słowniczka
Goście RF
Forum Internetowe wiedzy genetycznej jest otwarte i gościnne. Ciekawe publikacje, fascynujące dyskusje, kontrowersyjne poglądy - tu trzeba koniecznie zajrzeć!
REKIN NIE TAKI STRASZNY!
Tran - właściwości lecznicze
Osoby, które w dzieciństwie z niechęcią przełykały tran, "pachnącą" rybą oleistą substancję, szukają jej teraz w aptekach. Po latach badań okazało się bowiem, że powtarzane codziennie przez mamy informacje o dobroczynnym wpływie tranu na organizm mają swoje naukowe uzasadnienie. Dzisiaj dzięki nowoczesnym metodom produkcji, tran pozbawiono nieprzyjemnego zapachu. Zamknięty w łatwej do połknięcia kapsułce rybi olej pachnie cytrusami lub miętą.
Przed wiekami głównym źródłem z którego pozyskiwano tran były wieloryby. Obecnie olej uzyskuje się z wątroby dorszy, halibutów lub rekinów. Przeczytaj więcej >>>
Sklonowali ludzkie zarodki. Quo vadis homo sapiens...?
Międzynarodowy zespół naukowców, którym kierował Masahito Tachibana z Oregon Health & Science University (USA) sklonował ludzkie zarodki metodą Dolly (przeczytaj także w RF:Dolly eksponatem muzealnym), z których po raz pierwszy można pozyskać komórki macierzyste - informuje pismo Cell. Otwiera to nowe możliwości hodowli tkanek i narząd, ale budzi również ogromne kontrowersje etyczne. Przeczytaj cały artykuł >>>
POLECAMY TEN ARTYKUŁ: Klon marnotrawny
Kilka lat temu zamieszczony został na stronie RETINA FORUM świetny artykuł Wolfa Schneidera z Sueddeutsche Zeitung. Wobec dalszych prac naukowców nad sklonowaniem homo sapiens (a może... geneticus) nie traci on na aktualności. Warto go przeczytać!
Rozmnażanie drogą płciową od setek tysięcy lat sprzyja rozwojowi ludzkiej kultury. Tą właśnie drogą materiał genetyczny pewnego holenderskiego młynarza połączył się z informacją genetyczną córki piekarza, czego wynikiem nie był ani nowy młynarz, ani nowa piekarzówna, ale Rembrandt. Przy zapłodnieniu dwa drzewa genealogiczne zostają ze sobą połączone w sposób niemożliwy do przewidzenia. To dlatego siodlarz z Królewca Johann Georg Kant nie obdarzył świata kolejnym siodlarzem, lecz zrobił żonie dziecko, które inteligencją przewyższało oboje rodziców: ten syn miał na imię Immanuel. Miguel de Cervantes mógł napisać Don Kichota tylko dlatego, że przyszedł na świat nie jako klon pewnego zubożałego szlachcica, który zarabiał na życie jako znachor, lecz jako jego czwarte dziecko, spłodzone metodą tradycyjną. Przeczytaj cały artykuł >>>
Terapia genowa u osób z wrodzoną ślepotą Lebera (LCA)
Na pocztę kontaktową strony Retiny Forum skierowano w ostatnim czasie pytania dot. szansy skutecznej terapii w chorobie zwanej wrodzoną ślepotą Lebera (Leber congenital amaurosis - LCA). Od kilku lat trwają intensywne badania naukowe nad nową, genetyczną terapią, która może uratować wzrok u osób dotkniętych dotąd nieuleczalną chorobą. Dotychczasowe wyniki są bardzo obiecujące i stwarzają szansę także dla najmłodszych pacjentów. Przeczytaj cały artykuł >>>
Japończycy w niezwykłej walce z AMD i rakiem, orężem - iPS
Indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste (komórki iPS; ang. iPSC - induced pluripotent stem cells) mogą być w przyszłości wykorzystane także w terapii degeneracji plamki żółtej związanej z wiekiem (AMD) - informacja ta jest w ostatnim czasie (początek 2013 roku) szeroko publikowana. [...] W magazynie Nature opublikowano informację, że w niedługim czasie u sześciu pacjentów chorych na AMD planowane jest po raz pierwszy zastosowanie tej nowej metody (dotąd badania przeprowadzano m.in. na myszach doświadczalnych). W tym celu najpierw planowane jest stworzenie iPS z komórek skóry, które w końcowym etapie zostaną przekształcone w komórki siatkówki oka. Czas ich uzyskania wynosić ma około ośmiu miesięcy, po czym będą one transplantowane do oka. Przeczytaj cały artykuł >>>
Niewidomy paraolimpijczyk nareszcie zobaczy swoje medale
Brytyjski mistrz paraolimpijski w pływaniu Tim Reddish w październiku 2012 roku wziął udział w testach klinicznych, podczas których wszczepiono mu do oka trzymilimetrowy światłoczuły implant. Urządzenie ma częściowo przywrócić mu wzrok utracony w wyniku zwyrodnieniowej choroby siatkówki retinitis pigmentosa. [...] Reddish, obecnie przewodniczący Brytyjskiego Związku Paraolimpijskiego, tak opisuje moment uruchomienia chipa przez lekarzy: to było jak zapałka zapalona w ciemnym pokoju - to było niewiarygodne. Przeczytaj cały artykuł >>>
Projekt "Graphen" ważny dla technologii implantów siatkówki?
Komisja Europejska UE ogłosiła zwycięzców w konkursie Flagship. Dwa wybrane projekty badawcze są prowadzone z niemieckim udziałem. Jeden z projektów może mieć bardzo istotne znaczenie w technologii opracowywania implantu siatkówki oka. Projekt Graphen prowadzony pod kierunkiem Chalmers University of Technology w Szwecji ma być realizowany do 2020 roku w dotacji wysokości nawet do jednego miliarda euro. Przeczytaj całą informację >>>
Burza wokół klonowania - chcą wskrzesić neandertalczyka?
Duże zamieszaniu wywołała w ostatnim czasie (styczeń 2013 r.) informacja o planach sklonowania... neandertalczyka. Amerykański genetyk, prof. George Church z Harvard Medical School zaprzecza doniesieniom medialnym na ten temat i twierdzi, że chciał tylko zwrócić uwagę, że kiedyś będzie to możliwe. Brytyjski dziennik Daily Mail napisał, że amerykański genetyk, jeden z pionierów tzw. syntetycznej biologii, poszukuje kobiety, która zdecydowałaby się urodzić neandertalskie dziecko. Uczony chciałby zrekonstruować DNA neandertalczyka, który wyginął przed ponad 30 tys. lat... Przeczytaj całą informację >>>
Chemiczny włącznik wzroku? Niezwykła wiadomość naukowa!
To brzmi jak scenariusz filmu science fiction - lek po wstrzyknięciu do oka przywraca widzenie na kilka godzin. Zdaniem naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley oraz Uniwersytetu w Monachium to przełom w walce z najgroźniejszymi chorobami odbierającymi ludziom wzrok. [...] Opracowana przez naukowców substancja AAQ sprawia, że normalnie ślepe komórki siatkówki stają się światłoczułe. Jak tłumaczy prof. Richard Kramer z Uniwersytetu Kalifornijskiego, AAQ jest przełącznikiem, który przykleja się do komórek. Gdy padnie na nie światło, substancja ta powoduje przepływ jonów i aktywuje neurony. W taki sam sposób działają komórki siatkówki oka - czopki i pręciki. Przeczytaj cały artykuł oraz komentarz redakcji RF >>>
Planowanie rodziny - pytanie dot. dziedziczenia RP
Piszę do Państwa ponieważ interesuję się tematyką związaną z RP, z tego względu iż od roku jestem związana z chłopcem, który choruje na barwnikowe zwyrodnienie siatkówki. Myślimy już o założeniu rodziny, niestety mamy obawy związane z tym, czy choroba ta będzie odziedziczona przez nasze dziecko. Ja jestem osobą zdrową. Mój narzeczony odziedziczył tę chorobę po swojej matce, która nie chorowała, a jedynie była nosicielką. List do redakcji i odpowiedź >>>
Będziemy mogli strzelać laserem z oczu?
Może za jakiś czas powiedzenie: spojrzałem(-am) na nią (na niego) z błyskiem w oku, zmienimy na: z laserem w oku"? Fantastyka znów przeistacza się w real? Nie wierzysz? Juliusz Verne ze swoimi fantazjami się kłania! Dwójka lekarzy ze szpitala w Massachusetts znalazła sposób na zamianę ludzkich tkanek w elementy lasera. Odkrycie pomoże w walce z wieloma chorobami, w tym z rakiem, ale w przyszłości może również umożliwić strzelanie laserem... z oczu, niczym Cyklop z X-Menów. Przeczytaj cały artykuł >>>
Zaawansowana technika zapraszana do naszych oczu
Niedawno w internetowym wydaniu niemieckiego magazynu WELT ukazał się artykuł Norberta Lossau przedstawiający najnowsze, najciekawsze informacje dot. bieżących wyników badań naukowych w zakresie implantologii w siatkówce oraz soczewce oka. Tekst pisany z perspektywy naszego zachodniego sąsiada, opisujący przede wszystkim osiągnięcia niemieckich instytutów naukowych, ale dający ogromną nadzieję niewidomym oraz osobom z dysfunkcjami wzroku na całym świecie. Chipy podsiatkówkowe i epiretinalne, oczy bioniczne, sztuczne soczewki naładowane elektroniką - to wielkie wyzwanie naukowców i ogromna nadzieja odnalezienia znów światła w życiu wielu osób. Przeczytaj cały artykuł >>>
Alkohol i marihuana, ich wpływ na nasz wzrok
Jeśli chodzi o wpływ alkoholu na nasz wzrok, w tym wypadku przy schorzeniu retinitis pigmentosa, to takie pytanie od Czytelnika nie jest pierwszym zadanym naszej redakcji. Co do wpływu marihuany - jest to pytanie inauguracyjne. Po wzajemnej konsultacji, nasza odpowiedź jest jednoznaczna. Zapraszamy osoby zainteresowane do dyskusji w tym (i nie tylko) temacie. List do redakcji i odpowiedź >>>
Na maraton nigdy nie jest za późno,
stulatek pokonał dystans 42.195 km w Toronto!
Nieprawdopodobnej rzeczy dokonał Fauja Singh w maratonie rozegranym 16 października 2011 roku w Toronto. Jako pierwszy człowiek w historii pokonał dystans 42.195 km w wieku stu lat! Sędziwy biegacz potrzebował na to 8 godzin 11 minut i 6 sekund. Fauja Singh, Sikh od wielu lat zamieszkały w Wielkiej Brytanii, jest dobrze znaną postacią wśród maratończyków, ponieważ wcześniej był już rekordzistą w kategorii +90. W 2003 roku mając 92 lata pokonał maraton w pięć godzin i 40 minut. Jednak do wczoraj żaden inny człowiek nie pokonał tego dystansu w wieku 100 lat! Cały artykuł >>>
Soczewki kontaktowe mogą być niebezpieczne
Spanie w soczewkach na dzień może doprowadzić do zapalenia rogówki. Nosisz soczewki kontaktowe? Staraj się w nich nie zasypiać, jeśli nie są do tego przystosowane. W przeciwnym razie możesz nabawić się nie tylko nieprzyjemnych dolegliwości oczu, ale i groźnych stanów zapalnych, które uszkadzają wzrok.
O tym oraz o innych zagrożeniach wzroku przy nieprawidłowym stosowaniu i konserwacji soczewek kontaktowych przeczytaj tutaj >>>
Geny wpływają na nasz temperament seksualny
To, że ludzie różnią się pod względem seksualności i libido zależy od różnic w genach - wynika z artykułu zamieszczonego w piśmie Molecular Psychiatry. Badacze z Izraela wykazali, że warianty ważnego genu wpływają bądź wzmacniająco, bądź hamująco na nasz popęd płciowy. [...] Autorzy najnowszej pracy liczą na to, że wyniki ich badań pomogą ludziom lepiej zrozumieć podłoże własnej seksualności oraz otworzą drogę nowym metodom leczenia zaburzeń seksualnych. Odkrycie to może ponadto zrewolucjonizować postrzeganie różnych zachowań seksualnych w społeczeństwie oraz w psychologii, naukach społecznych i medycynie. Cały artykuł >>>
FDA ostrzega przed niebezpieczeństwem groźnej infekcji oka po injekcji Avastinu z porcjowanych fiolek
Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) ostrzega na swojej stronie internetowej pracowników amerykańskiej służby zdrowia o skupisku ciężkich zakażeń oczu, które miały miejsce w Miami na Florydzie, po wstrzyknięciu preparatu Avastin (bevacizumab) do gałki ocznej. O zakażeniach bakterią Streptococcus endophthalmitis w trzech placówkach medycznych, po użyciu preparatu Avastin, zawiadomił FDA Departament Zdrowia stanu Floryda.
Cały artykuł >>>
WAŻNE! Uwagi dot. stosowania kwasu walproinowego w barwnikowym zwyrodnieniu siatkówki (retinitis pigmentosa - w skrócie RP)
W ostatnim czasie w niemieckich mediach pojawiły się informacje dotyczące podjęcia w USA badań klinicznych nad wpływem kwasu walproinowego na powstrzymanie postępu choroby genetycznej - zwyrodnienia barwnikowego siatkówki (RP). Temat ten wywołał ożywioną dyskusję, także i w Polsce, gdzie od kilku miesięcy prowadzony jest nabór ochotników do badań w jednej z klinik w naszym kraju.
Cały artykuł >>>
Sztuczne oko coraz bliżej
Naukowcy poinformowali o wyhodowaniu części oka w warunkach laboratoryjnych. To przełom w medycynie regeneratywnej, piszą autorzy badań w prestiżowym tygodniku Nature. Japońscy badacze posłużyli się komórkami macierzystymi. Pobudzili je do przekształcania się w komórki siatkówki: części oka odpowiadającej za odbiór bodźców wzrokowych. To, zdaniem komentatora Robina Alley'a z londyńskiego uniwersytetu UCL - jest dokonaniem wyjątkowym.
Cały artykuł >>>
Robo człowiek
Implanty przywracające wzrok, protezy rąk z mikroprocesorami, mechaniczne dłonie zdolne wiązać krawat. Inżynierowie z coraz większym powodzeniem konstruują części zamienne poszczególnych organów naszego ciała. [...] Dwudziestosiedmioletniemu Pierpaolo Petruzziellemu wszczepiono w ramię elektrody wychwytujące impulsy biegnące nerwami i przekazujące sygnały do mechanicznego ramienia. Po treningu proteza wykonywała 95 procent poleceń. - W końcu udało mi się zacisnąć dłoń protezy. To był wspaniały moment, jak strzelenie gola w ostatniej minucie meczu...Cały artykuł >>>
W USA zmniejsza się zachorowalność na AMD
Tak zatytułowana została wiadomość opublikowana w dniu 11 stycznia 2011 roku w Ärzteblatt Online. Wyniki badań przeprowadzonych w USA: 6,5 procent obywateli tego kraju w wieku powyżej 40 lat choruje na zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD). Jak informują naukowcy z Madison, ilość zachorowań w przeciągu 15 lat znacznie zmniejszyła się. W badaniach przeprowadzanych w latach 1988-1994 poziom zachorowalności na AMD wynosił 9,4 procenta. Cały artykuł >>>
Terapia w chorobie Stargardta - bliżej niż dalej!
Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (US FDA - US Food and Drug Administration) wydała zezwolenie na przeprowadzenie badań z wykorzystaniem komórek macierzystych u pacjentów z chorobą Stargardta. To realna szansa na osiągnięcie skutecznej terapii w tej rzadkiej chorobie o podłożu genetycznym. Cały artykuł >>>
* * *
A to ciekawe...
Niezwykłe działanie resweratrolu Ostatnie doniesienia z kilku ośrodków naukowych na świecie wykazują wielostronne, niezwykłe działanie resweratrolu - organicznej substancji z grupy polifenoli, występującej w orzeszkach ziemnych, jeżynach, morwie, skórkach winogron, czerwonym winie. Aktywuje on enzym regulujący metabolizm - zużywanie glukozy i tłuszczów. Enzym ten, nazwany SIRT1 (na Uniwersytecie Wisconsin), okrzyknięto zabójcą kalorii. Obecnie trwają intensywne badania naukowe nad skuteczną walką z otyłością, która staje się powoli cichym, podstępnym niszczycielem w krajach wysokorozwiniętych, naszpikowanych fastfoodami, chipsami, energetycznymi napojami.
Pytanie - czy dzisiaj te rubensowskie piękności zażywałyby z ochotą resweratrol? (Peter Paul Rubens Trzy gracje).
Neandertalczyk znów wśród nas? Naukowcy odtworzyli genom neandertalczyka - istoty zaliczanej do gatunku ludzkiego, do którego wymarcia, około 30 tysięcy lat temu, doprowadzili prawdopodobnie pierwsi ludzie współcześni, którzy wkroczyli do Europy. Spodziewają się, że poznanie genomu neandertalczyka - już po wykonaniu wszystkich analiz - rzuci nowe światło na najważniejsze aspekty ewolucji człowieka. Pomoże udokumentować dwie ważne grupy zmian genetycznych...
Czy blondynki wyginą Jak bumerang powraca pytanie - czy gen odpowiedzialny za jasne włosy lub niebieskie oczy pewnego dnia zniknie? Takie wieści zaczynają krążyć za każdym razem, gdy wspominamy o tych cechach wyglądu. Zaznaczamy zwykle, że przecież istnieją geny dominujące i geny recesywne. O co chodzi?
Oczy szeroko suche - gdzie podziały się moje łzy? Do oka jakby coś wpadło, powieki robią się papierowe. Oczy pieką. Ten ból zna, co najmniej 75 proc. osób pracujących przy komputerze. Dyżurna dolegliwość w rozmowach na forach internetowych wśród ludzi przed monitorem, bez względu na zawód i gusty.
Twarzą do słońca,
czyli jak chronić oczy? Każdy tęskni za słońcem. Cieszymy się nim podczas urlopu nad morzem, wyjazdów w góry na narty, czy też po prostu w czasie niedzielnego spaceru po parku. Trzeba jednak pamiętać, że ta życiodajna gwiazda potrafi być także okrutna i bezlitosna. Widok jałowych, wypalonych pustyni jest najlepszym tego przykładem. Dla organizmu człowieka promieniowanie słoneczne jest konieczne, tak jak powietrze i woda. W nadmiarze może jednak stanowić bardzo poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet i życia.
Arbuzy w kostkach
Jaki jest sens wyhodowania arbuzów w kształcie sześciennych kostek? Japończycy stwierdzili, że transport tych dużych, kulistych owoców jest mało ekonomiczny i niewygodny. Genetyczna modyfikacja nadała im, jak pokazuje zamieszczone obok zdjęcie, całkiem nowy, oryginalny kształt. Arbuzy są wygodniejsze w transporcie, ale czy smaczniejsze? Czy zmodyfikowana genetycznie żywność jest bezpieczna dla zdrowia człowieka?
Osoba i osobnik,czyli meandry eugeniki. Eugenikę przedstawia się często jako zjawisko historyczne, oparte na nadużyciu nauki, na niezrozumieniu zasad genetyki. Podkreślany jest też związek eugeniki z autorytarnymi instytucjami państwa, wpływającymi na decyzje prokreacyjne ludzi. Przedstawianie eugeniki jako przedsięwzięcia związanego nieodłącznie z przymusem, pozwala oddzielać eugenikę pierwszej połowy XX wieku od współczesnego, dobrowolnego doradztwa genetycznego. Rzeczywistość jest jednak - jak zwykle - bardziej skomplikowana.
Dar natury z sosnowego lasu
W 1534 roku statek słynnego francuskiego podróżnika Jacques'a Cartier'a (1491-1557) wpłynął w rozległe dorzecze znajdujące się na terenie dzisiejszej Kanady, obecnie znane pod nazwą św. Wawrzyńca. Czterysta lat później, w połowie XX wieku, dr Jacques Mesquelier zupełnie przypadkowo odnalazł zapiski z dziennika okrętowgo. Opisywały one niezwykłą historię, jaką przeżyła załoga statku. Historię, która ma swój dalszy ciąg...
To nie mój koteczek!
Na podstawie wyników doświadczeń z pierwszym sklonowanym kotem, nie można wykluczyć skarg i zażaleń właścicieli, którzy chcieliby odzyskać swoje ukochane domowe zwierzątka przy pomocy klonowania, ponieważ uzyskana kopia w żaden sposób nie przypomina oryginału". Zawiedziona jest z pewnością firma, która liczyła na krociowe zyski, a także i właściciele tęskniący za ukochanymi Puszkami. Filemonami, Buraskami itp. Doświadczenie z klonowanym kotem daje do myślenia także w wypadku doświadczeń z innymi ssakami, homo sapiens nie wyłączając...
Tygrys Dolly z diabelskim rodowodem
Australijscy naukowcy pokonali już przeszkody na drodze do sklonowania wymarłego tygrysa tasmańskiego. Ostatni przedstawiciel tego gatunku zdechł w niewoli w 1936 r.
Co Adam widział w tej Ewie?
Badania genetyczne doprowadziły do ustalenia "mitochondrialnej Ewy", która żyła prawdopodobnie ponad 140 tys. lat temu. [...] Po dokładnym przeanalizowaniu chromosomów Y stwierdzono, że nasz praojciec Adam żył niecałe 60 tys. lat temu. Wynik badań jest zaskakujący...
Skąd pochodzisz człowieku rozumny?
Do szukania odpowiedzi na to intrygujące pytanie dołączyła w ostatnich latach genetyka. Poznanie ludzkiego genotypu stworzyło realną szansę nie tylko dla przyszłych pokoleń, ale także umożliwiło rozwikłanie wielu zagadek z przeszłości...
* * *
Ta książka pozwoli być może odnaleźć i Twoją wyspę szczęśliwą (choćby i nawet na przekór całemu światu...)
Autor strony RETINA FORUM zaprasza do lektury swojej książki pt. Czy tędy na wyspy szczęśliwe... (ISBN 978-83-85907-55-8). [...]Staruszka wsłuchana w Bolero Ravela grane na staromiejskim, warszawskim bruku przez trio młodych muzyków z Wilna, przydrożna prostytutka Tamara z Białorusi, zwiewnie poruszająca się w takt melodii granej na skrzypcach przez przygranicznego Paganiniego z Bukaresztu - obydwie chwytają ulotne ziarenka szczęścia, jedna ze wspomnień odległej przeszłości, druga ze śnionych być może, co noc marzeń o karierze w balecie. Muminki, dwaj sportowcy z zespołem Downa kończący bieg z radosnym uśmiechem na twarzach, z uniesionymi do góry rękami w geście zwycięstwa... Mała wysepka szczęścia w oceanie twardej, bezwzględnej, brutalnej rywalizacji profesjonalistów na wypełnionych po brzegi stadionach. Czy przed laty dojrzałbym to w swoim szaleńczym biegu ku Wolności? Czy zauważyłbym Wenus z Milo na wybiegu? Czy studiując malarstwo moich ulubionych impresjonistów dostrzegłbym kryjącą się w obrazie Niebieskie tancerki tajemnicę dramatu Edgara Degasa? Czy odczytałbym symbolikę w wydostaniu się na wyższy poziom przez Grahama Greena na jednej ze stacji londyńskiego metra?[...] (Od autora).
Andrzej Zaniewski, fragment Wstępu pt. Królewska podróż: Czytam felieton za felietonem i już wiem: to jest poezja, niektóre z nich pisane są jak wiersze... Uniwersalny narrator prowadzi czytelnika przez pełną ornamentów, cieni i blasków kompozycję, aż do pointy, zawsze celnej i efektownie zamykającej utwór. W tych małych dziełach dziennikarskiej i pisarskiej sztuki zwraca uwagę przejrzystość formy, jasność i precyzja wypowiedzi, psychologiczne i socjologiczne umotywowanie wydarzeń. Odczucia czytelników zostały tu zaplanowane przez autora zgodnie ze znajomością psychologii, a także zasad schopenchauerowskiej erystyki. Przypominają mi się dziełka Boya, Hamiltona i ulubionego przeze mnie Alka Wieczorkowskiego.